شرکت هایی که بدنبال اجرای بهتر و صحیح سیستم های مدیریتی و کیفیت هستند، برای محصولات خودشان طرح کنترل یا Control Plan تهیه می کنند.

طرح کنترل، سندی است که در آن تمام نقاط کنترلی محصولات درج می شود تا کارشناسان کنترل کیفیت با استناد به آن محصولات و قطعات را کنترل نمایند. این سند با بهره گیری از الزامات مشتری،؛ استانداردها وتجارب سازمانی تهیه می شود.

• کنترل کیفیت مواد و قطعات ورودی براساس شناسنامه ها و الزامات مشتری و الزامات استانداردها و براساس طرح کنترل
• اندازه گیری و کنترل فرایند تولید به منظور اطمینان از تولید محصول با کیفیت و در صورت لزوم ارائه اخطارهای کیفی
• اندازه گیری و پایش محصولات نهایی به منظور اطمینان از ارسال محصولی با کیفیت برای مشتریان
• شناسایی و ردیابی محصولات جهت پیگیری های احتمالی بعدی. بعنوان مثال شرکتی بر روی محصولاتش کدی را درج می کند و تمام اطلاعات و گزارش ها بر اساس کدها ثبت می شوند و اگر قطعه ای توسط مشتری بازگشت بخورد، می توان کامل بررسی کرد که این قطعه چه روزی تولید شده، با چه ماده اولیه تولید شده، چه اپراتوری آنرا تولید کرده و بسیاری پارمترهای دیگر. بحث شناسایی و ردیابی در هر سازمانی می تواند متفاوت باشد.
• کنترل محصول نامنطبق. اینکار برعهده کنترل کیفیت است و او باید محصولات نامنطبق را شناسایی کرده و آنها را تعیین تکلیف نماید. محصول نامنطبق محصولی است که با مشخصه ها و الزاماتی که در طرح کنترل آمده مغایرت دارد.
• ثبت و پیگیری اقدامات اصلاحی برای رفع علل عدم انطباق ها. مسئولین کنترل کیفیت باید علل بوجود آمد خطاها و عدم انطباق ها را شناسایی کنند و بدنبال راهکارهایی باشند تا از بروز مجدد این ایرادها و خطاها جلوگیری شود. اقدام مهم دیگر در این زمینه این است که پیش از وقوع عدم انطباق، علل شناسایی شده و بصورت پیشگیرانه از وقوع ایرادها و محصولات نامنطبق جلوگیری شود.

در تهیه این طرح باید پارامترهای کنترلی مشخص شود، این پارامتر ممکن است مربوط به محصول باشد و یا مربوط به فرایند. منظور از محصول پارامترهایی است که روی خود محصول کنترل می شود مثل ظاهر، ابعاد و ... و منظور از پارامترهای پارامترهای فرایند، مواردی است که در فرایند و ماشین الات وجود دارد و در کیفیت محصولات تاثیرگذار است، بعنوان مثال فشار گیجها، سرعت دستگاه، دما و ...

مورد دیگر در طرح کنترل روش کنترل و اندازه گیری است، اینکه آیا بصورت چشمی کنترل می شود، با ابزارهای اندازه گیری دستی مانند کولیس و ورنیه و ... است و یا باید از طریق آزمایش انجام شود.

مورد مهم دیگر درطرح کنترل تعداد نمونه و زمان نمونه گیری است. یعنی هر چند ساعت یکبار و یا هرچند قطعه یکبار، مسئول مربوطه باید اقدام به کنترل نماید و اینکه تعداد نمونه در هر بار نمونه گیری چقدر باید باشد.

معمولا برای نمونه گیری از مواد اولیه و محصول نهایی از روش های استاندارد نمونه برداری استفاده می شود اما در نمونه برداری در حین تولید، از معیار تجربه استفاده می شود، مثلا گفته می شود به ازا هر 100 عدد تولید، 5 مورد کنترل شود و یا هر دو ساعت یکبار بازرس کیفیت 3 قطعه را بررسی نماید. این اعداد با توجه به محصول و موارد کنترلی در سازمان ها تعریف می شود.

موضوع بعدی که در طرح کنترل مهم است، نحوه برخورد با مشکلات و عدم انطباق هاست که بایستی مشخص شود.

نمونه یک طرح کنترل