بيان مسأله

 

امروزه همانگونه که رقابت در بسیاری از بخش ها تشدید شده است، توقعات مشتریان نیز به طور مداوم درحال تحول است. از این رو، نیاز به زمان توزیع سریعتر، مشتری گرایی بیشتر و سطح خدمات بهتر، ملموس بوده و باید از طریق دسترسی به هنگام بر اطلاعات محموله، پشتیبانی گردد. به همین دلایل است که بهره گیری از فنآوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی در مدیریت زنجیره ی تأمین، به طور روزافزونی درحال گسترش بوده و میتواند تمامی بخش های زنجیره ی تأمین را متأثر نماید. لجستیک الکترونیک، شالوده ای را پی ریزی می کند که با شفافیت به هنگام در ارتباطات بدون مرز و ارایه ی راه حل های مشترک در زنجیره ی تأمین، موجب بهبود فرآیندهای یک شرکت می شود. مزیت اصلی لجستیک الکترونیک در این است که سازمان را قادر می سازد تا ساختار خود را کوچکتر نموده و فعالیت های فرعی لجستیکی خود را به سایر بخشهای خدماتی، واگذار کند. لجستیک الکترونیک، سامانه هایی را پشتیبانی نموده که از سرعت بالایی برخوردار بوده و دارای قابلیت پاسخگویی بدون تأخیر باشند. قابلیت پاسخگویی بدون تاخیر و سرعت بالا، منشعب از ماهیت لجستیک الکترونیک است که بر پایه ی وب و اینترنت نهاده شده است. لجستیک الکترونیک، مجموعه اقداماتی است که بر روي شبکه اینترنت صورت گرفته و کارخانجات پراکنده، کامیون ها، کشتی ها، انبارها و کاربران نهایی را در زمان به هنگام، به یکـدیگر مـرتبط مـی سازد. مجموعه اقدامات زنجیره تامین، تمایل به پراکندگی در قسمت هاي مختلف شرکت دارند و لجستیک الکترونیکـ بـر روي یکپارچگی عملکردهاي متعدد شرکت، پافشاري می ورزد. اینترنت توانسته است بستري را درجهت صرفه جوئی هاي عمده در هزینه هاي زنجیره تامین و نیـز افزایش کارآیی خدمات مشتریان فراهم آورد. لجستیک الکترونیک عمدتاً در راستاي اهداف شرکت هایی است که خواهان استفاده از تجارت الکترونیک در بهبود زنجیره تامین خود هستند. همچنین، نباید فراموش کرد که لجستیک الکترونیک محدود به حمل و نقل نیست، بلکه به طور وسیعی وارد حیطه مدیریت استراتژیک، شده است(مهربان و همکاران ،1386)

لجستیک الکترونیک به واقعیتی انکار ناپذیر در همه بخش ها و همینطور بخش بهداشت و درمان تبدیل شده است. حمایت از فرایندهای الکترونیکی در بخش بهداشت و درمان یک سنت طولانی به عنوان پزشکی از راه دور مطرح می شود، به عنوان مثال سلامت الکترونیک واژه ای است که بطور معمول امروزه مورد استفاده قرار می گیرد و در برگیرنده تمامی جنبه های فراهم کردن ارتباطات لازم برای مراقبت ها، محتویات و تجارت در بخش بهداشت و درمان می باشد. لجستیک الکترونیک در بخش بهداشت و درمان زیر مجموعه سلامت الکترونیک محسوب می شود که حوزه تجارت را مورد پوشش قرار می دهد. طبق آداب و رسوم بازار بخش بهداشت و درمان وقتی که خدمات بهداشتی و درمانی ارائه می گردد به خرید الکترونیکی(خرید آنلاین) اشاره دارد و هنگامی که از تامین کنندگان صحبتی شود در واقع به فروش الکترونیکی (فروش آنلاین) اشاره می شود. بازار خدمات بهداشتی خیلی خاص می باشد ولی بازار تامین تجهیزات پزشکی و وسیله های الکترونیکی که بتوانند حسابی را جهت خرید و فروش های آنلاین ایجاد کنند از اهمیت بالاتری برخوردارند. تهیه تجهیزات پزشکی شامل ابزارآلات داروخانه ای، وسایل جراحی، تجهیزات پزشکی و سایر محصولاتی که یا در رابطه با اقامت بیمار یا مستقیما با روند درمان بیمار مرتبط می باشند نیازمند دانش و مهارت خاص خود می باشد. لجستیک الکترونیک در بخش بهداشت و درمان به دلیل اینکه نیازمند تلاش جمعی و همینطور تصمیمات آنی سهامداران می باشد بسیار مهم است. (کاترین[1]،2007)

تحقیقات نشان می دهد که 70 درصد از پروژه های پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی به اهداف از پیش تعیین شده دست نیافته اند. همچنین بر اساس گزارش موسوم به گزارش چائوز^[2] که به وسیله گروه استندیش^[3] انتشار یافته و عمومی ترین منبع آمار نرخ موفقیت در حوزه فناوری و اطلاعات آمریکا محسوب می شود میزان موفقیت در این حوزه از وضعیت نگران کننده ای برخوردار است. اعلام این نتایج موجب گردیده است که امروزه اهمیت شناسایی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های جدید مورد توجه قرار گیرد تا زمینه دستیابی به موفقیت بیش از پیش فراهم شود. (ثابتی, 1389) شناسایی تعداد محدودی از حوزه های فعالیت که عملکرد رقابتی موفقیت آمیزی در پی خواهند داشت امری ضروریست، این حوزه های فعالیت عوامل کلیدی موفقیت^[4] نامیده می شود (روکارت^[5]، 1979). عوامل کلیدی موفقیت عبارتند از مشخصه ها، شرایط یا متغیرهایی که اگر درست مدیریت شوند می توانند اثر قابل ملاحظه ای بر موفقیت موضع رقابتی سازمان داشته باشند (برونو و لیدکر^[6]، 1984).

جهت انتخاب بهترین راه حل ها در علم مدیریت از تصمیم گیری چند معیاره استفاده می شود. تصمیم گیری نتیجه فرآیند انتخاب یک گزینه بهتر از بین دو یا چند گزینه متفاوت و یا پاسخ مثبت یا منفی به یک موضوع می­باشد که ما را در رسیدن به مقصود یاری می دهد. فنون تصمیم گیری به مجموعه فنون و روش هایی گفته می شود که جهت ارزیابی راه حل های ممکن موجود (گزینه های رقیب) و انتخاب بهترین راه حل به کار می رود. فنون تصمیم گیری چند معیاره[7] به مجموعه فنونی گفته می شود که به دنبال ارزیابی راه حل های ممکن موجود بر اساس بیش از یک معیار، برای انتخاب بهترین راه حل می باشند (آذر و رجب زاده، 1389).

با توجه به اهمیت لجستیک الکترونیک، در این پژوهش هدف آن است تا عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهرک سلامت اصفهان شناسایی و اولویت بندی شوند. جهت پیاده سازی لجستیک الکترونیک عوامل متعددی دخیل هستند که از نظر زمانی و مالی، سرمایه گذاری کامل روی تمام این عوامل امکان پذیر نیست یا حتی با فرض نامحدود بودن منابع، ممکن است برخی عوامل تاثیر چندانی روی موفقیت پیاده سازی لجستیک الکترونیک نداشته باشند. در این مطالعه عواملی که از نظر شاخص کلی اثربخشی هزینه ای از درجه اهمیت بالاتری برخوردارند اولویت بندی خواهند شد، این شاخص دارای سه معیار ضریب اهمیت هر عامل در موفقیت پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهرک سلامت، اختلاف سطح فعلی با سطح مطلوب هر عامل و هزینه ارتقاء هر عامل به منظور پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهرک سلامت اصفهان می باشد، این سه معیار با تابع ریاضی محاسبه خواهد شد و نحوه محاسبه این تابع به شکلی است که منافع را در صورت کسر و مخارج را در مخرج کسر در نظر گرفته است. سه معیار مذکور و همینطور نحوه قرار گرفتن و محاسبه آنها در تابع ریاضی بنا به درخواست مدیران و کارشناسان مجموعه شهرک سلامت می باشد.

 بدین منظور ابتدا با مرور مطالعات پیشینه پژوهش عواملی که احتمال دارد بر لجستیک الکترونیک موثر باشند گردآوری می شود. با توجه به اینکه مطالعات در زمینه لجستیک الکترونیک حوزه بهداشت و درمان بسیار کم می باشد عوامل جمع آوری شده از مطالعات درحوزه های دیگر گردآوری شده که بعضا نامرتبط به حوزه بهداشت و درمان می باشند،  به همین دلیل لازم است از نظرخبرگان در مورد مرتبط بودن یا نامرتبط بودن هر عامل و میزان مرتبط بودن عوامل به لجستیک الکترونیک درحوزه بهداشت و درمان بهره گیری و تجزیه و تحلیل شود، پس از اظهار نظرخبرگان در قالب پرسشنامه ای که به همین منظور طراحی و ارائه شده بود نیاز است تعدادی از عوامل که نامرتبط بوده یا از اهمیت کمتری برخوردارند حذف شوند، در این مرحله از روش های تصمیم گیری گروهی فازی استفاده می شود. سپس بر اساس روش خوشه بندی کامینز^[8] جهت دسته بندی و سپس غربالگری عوامل استفاده خواهد شد، با اعمال این روش تعدادی از عوامل که از اهمیت کمتری برخوردار هستند حذف می شوند. سپس جهت اولویت بندی عوامل باقیمانده، پرسشنامه ای طراحی و در اختیار خبرگان قرار خواهد گرفت. در این پرسشنامه عوامل شناسایی شده در مراحل قبلی، از دیدگاه شاخص کلی اثربخشی هزینه ای که شامل سه معیار درجه اهمیت عوامل، هزینه پیاده سازی برای هر عامل، و فاصله بین وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب هر عامل می باشد، مورد بررسی و مقایسه قرار می گیرند. سپس با استفاده از یک روش رتبه بندی اعداد فازی با نام روش مرکز ثقل مبتنی بر فاصله بین دو عدد فازی، به اولویت بندی عوامل پرداخته می شود.

شهرک سلامت اصفهان یک مجموعه بهداشتی-درمانی شامل چهار بخش کلینیک ها، پاراکلینیک، بیمارستان و هتل چهارستاره واقع در اتوبان شهید آقابابایی اصفهان می باشد این شهرک در حال حاضر مراحل ساخت خود را پشت سر می گذارد و هنوز به بهره برداری نرسیده است.

برچسب‌ها: بیان مسئله, شناسایی و اولویت بندی, پایان نامه, مهندسی صنایع

دانشکده فنی و مهندسی پايان¬نامه برای دريافت درجه کارشناسی ارشد«M.Sc.» مهندسی صنایع- گرايش مدیریت سیستم و بهره وری

عنوان: شناسایی و اولویت بندی عوامل موفقیت پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهرک سلامت اصفهان با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره فازی

نگارش: سعید دارابی

 

چکیده

امروزه همانگونه که رقابت در بسیاری از بخش ها تشدید شده است، توقعات مشتریان نیز به طور مداوم درحال تحول است. از این رو، نیاز به زمان توزیع سریعتر، مشتری گرایی بیشتر و سطح خدمات بهتر، ملموس بوده و باید از طریق دسترسی به هنگام بر اطلاعات محموله، پشتیبانی گردد. به همین دلایل است که بهره گیری از فنآوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی در مدیریت زنجیره ی تأمین، به طور روزافزونی درحال گسترش بوده و میتواند تمامی بخش های زنجیره ی تأمین را متأثر نماید. لجستیک الکترونیک به واقعیتی انکار ناپذیر در همه بخش ها و همینطور بخش بهداشت و درمان تبدیل شده است. بررسی ها نشان می دهد که درصد  بالایی از پروژه های پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی به اهداف برنامه ریزی شده دست نیافته اند. همچنین بر اساس گزارشات انتشار یافته، آمار نرخ موفقیت در حوزه فناوری و اطلاعات از وضعیت نگران کننده ای برخوردار است. اعلام این نتایج، اهمیت شناسایی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های جدید را نشان می دهد تا زمینه دستیابی به موفقیت بیش از پیش فراهم شود. شناسایی تعداد محدودی از حوزه های فعالیت که عملکرد رقابتی موفقیت آمیزی در پی خواهند داشت امری ضروریست، این حوزه های فعالیت عوامل کلیدی موفقیت نامیده می شود. در این پژوهش هدف آن است تا عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهرک سلامت اصفهان شناسایی و اولویت بندی شوند.

بدین منظور ابتدا عوامل کلیدی موفقیت با استفاده از پیشینه پژوهش و با استفاده از نظر خبرگان و روش تصمیم گیری گروهی فازی شناسایی گردید، با توجه به اندک بودن مطالعات در این حوزه، جمع آوری عوامل از منابعی که بعضا هم نامرتبط به بخش بهداشت و درمان بودند صورت گرفت، به همین دلیل نیاز به حذف تعدادی عوامل ضروری می باشد، لذا با استفاده از تکنیک خوشه بندی کامینز به دسته بندی عوامل پرداخته شد، سپس عوامل باقیمانده با توجه به شاخص اثر بخشی کلی هزینه ای مورد مقایسه قرار گرفتند و بر اساس یک روش رتبه بندی اعداد فازی به نام نقطه مرکز ثقل مبتنی بر فاصله بین دو عدد فازی به اولویت بندی عوامل پرداخته شد.

این پژوهش در دو فاز اصلی شناسایی و اولویت بندی انجام پذیرفت، نتایج نشان می دهند که عوامل تدوین چشم انداز، استراتژی، تعهد و حمایت مدیریت، آموزش کاربران به ترتیب میان 23 عامل شناسایی شده از اولویت بالاتری جهت پیاده سازی لجستیک الکترونیک در شهر سلامت اصفهان برخوردارند.

 

واژگان کلیدی: لجستیک الکترونیک، عوامل کلیدی موفقیت، تصمیم گیری گروهی فازی، خوشه بندی کامینز، نقطه ثقل مرکزی.

برچسب‌ها: لجستیک الکترونیک, عوامل کلیدی موفقیت, تصمیم گیری گروهی فازی, خوشه بندی کامینز