این مطلب ممکنه از نظر دوستان مقدماتی باشه و مربوط به کتاب ها و جزوه های زمان دانشگاه باشه ولی معمولا توی اکثر مصاحبه ها در خصوصش سوال میشه و یادآوریش میتونه کمک کنه.
قبل از شروع این موضوع ،مناسب است در ابتدا انواع فعالیتهای ممکن در پروژه ها ،به صورتی که در این بحث مورد نظر است ،تقسیم بندی شوند. با توجه به احتمال اجرای فعالیتها در یک پروژه ،آنها را به دو گروه تقسیم می کنند:یکی فعالیتهای معین و دیگری فعالیتهای احتمالی.
- فعالیتهای معین:در یک پروژه تعدادی از فعالیتها هستند که در زمان برنامه ریزی مشخص است که بطور قطعی و مسلم این فعالیتها انجام خواهد شد.به عنوان مثال،در یک پروژه خانه سازی ،اغلب عملیاتی که در فاز برنامه ریزی در شبکه نشان داده می شوند،با احتمال صد درصد اجرا خواهند گردید.برای ذکر چند مثال از بین هزاران مثال ممکن،عملیات نصب شیشه روی پنجره ها،پی کنی،دیوار چینی و ...از گروه فعالیتهای معین هستند.
- فعالیتهای احتمالی:در مقابل فعالیتهای معین ،انجام چنین فعالیتهایی ممکن است در طول اجرای پروژه الزامی شده و نیز ممکن است احتیاجی به انجام آنها نباشد.برای مثال در یک پروژه تعمیرات اساسی یک کارخانه ،قبل از توقف ماشینها و بازرسی قطعات درونی آنها نمیتوان گفت که آیا این قطعات احتیاج به تعویض شدن دارند ،یا اینکه صرفا بر روی آنها عملیات ساده تعمیر و سرویس انجام شود.بنابراین در زمان برنامه ریزی پروژه،عملیات "تعویض قطعات درونی ماشینها" و "تعمیر قطعات درونی ماشینها"،هردو در شبکه نشان داده می شوند ولی هر یک از این دو عملیات(بر حسب نتیجه ای که از فعالیت بازرسی قطعات بعمل آمده است)امکان دارد اجرا شده و یا نیازی به اجرایشان احساس نشود.چنین فعالیتهایی را احتمالی نامند.
از نظر طول زمان اجرا نیز فعالیتها قابل تقسیم به دو گروه می باشند. یکی فعالیتهای دارای زمان معین و دیگری فعالیتهای دارای زمان احتمالی.
- فعالیتهای دارای زمان معین:فعالیتهایی دارای زمان معین هستند که زمان اجرای آنها تقریبا ثابت و مشخص بوده و یا دارای نوسانات و تغییرات کمی می باشند.برای مثال ،زمان اجرای اغلب فعالیتهایی که در زیر پوشش سقف اجرا می شوند.(و بنا براین تغییرات جوی اثرات قابل توجهی روی آنها ندارد)جرو این گروه می باشند.
- فعالیتهای دارای زمان احتمالی:در یک پروژه ممکن است فعالیتهایی وجود داشته باشند که زمان اجرای آنها ثابت نبوده و حتی در موارد بسیاری ،زمان اجرا ی آنها نسبت به حد متوسط،کاهش یا افزایش زیادی نشان می دهد.برای مثال ،فعالیتهای جاده سازی در فصول بارندگی و در محل های پر باران ،یا در مواردی ،امور مربوط به پروژه های پژوهش و توسعه دارای زمانهای احتمالی هستند.
پس از تعاریفی که از انواع فعالیتها از نظر احتمال اجرا و از نظر ثابت بودن یا متغیر بودن زمان بعمل آمد ،ذکر این نکته لازم است که متاسفانه در موارد بسیاری ،فعالیتها قابل قرار گرفتن در یک گروه بخصوص نیستند . به این معنی که مثلا از نظر زمان اجرا دارای آن مقدار تغییرات زمانی نیستند که بتوان انها را جرو دسته فعالیتهای دارای زمان احتمالی قرار داد . در عین حال میزان انحراف زمان انها نسبت به حد متوسط ،انقدر کم و قابل اغماض نیست که بتوان این فعالیتها را جزء گروه فعالیتهای دارای زمان ثابت نامید.در چنین شرایطی ،تنها نظریه و قضاوت مسولین پروژه می تواند در تشخیص نوع این فعالیتها موثر باشد.
با مراجعه به تعاریفی که در بخشهای قبل به عمل آمد:
- برای پروژه های فاقد فعالیتها و زمانهای احتمالی ،کاربرد روش ( Critical Path Method (CPM تناسب بیشتری دارد.
- برای پروژه های فاقد فعالیتهای احتمالی ،ولی دارای زمانهای احتمالی روش (Program Evaluation and Review Technique (PERT مناسبتر است.
- برای پروژه های دارای فعالیتهای احتمالی ،کاربرد (Graphical Evaluation & Review Technique (GERT مناسبت بیشتری دارد.
لینک کانال تلگرامی برنامه ریزی و کنترل پروژه 👇👇
برچسبها: CPM, GERT, PERT
